Teorie warunkowania

Wczesne teorie psychologiczne koncentrowały się na idei, że lęk był wyuczony w procesie warunkowania klasycznego (Pawłowskiego). Ta teoria opisuje, jak jednostki mogą zacząć łączyć lęk z neutralnym bodźcem (warunkowanym bodźcem lub CS). Według tego poglądu do klasycznego warunkowania dojdzie, jeżeli neutralny bodziec będzie wielokrotnie łączony z innym bodźcem (niewa- runkowanym bodźcem lub UCS), który wywoła u jednostki lęk (niewarunkowany bodziec lub UCR). Z czasem lęk zacznie być kojarzony raczej z CS, niż tylko z UCS. W końcu prezentacja samego CS doprowadzi do pojawienia się lęku (warunkowana reakcja lub CR). Aby zilustrować ten mechanizm, Watson i Rayner (1920) wywołali u dziecka, „Małego Alberta”, lęk przez królikiem, robiąc duży hałas, kiedy chłopiec się z nim bawił. Ten przypadek jest często przytaczany jako przykład warunkowania, przez które rozwija się u dziecka fobia (lub irracjonalny lęk) dotycząca neutralnego bodźca (królika). Co ciekawe, warunkowany lęk u Alberta uogólnił się nie tylko na inne króliki, lecz także na skrawki futra, skierował się więc ogólnie na futrzane obiekty. Pomimo niewątpliwej wartości eksperymentu Watsona i Rayner nie sposób wyjaśnić rozwoju wszystkich fobii i stanów lękowych na podstawie nieskomplikowanego awersyjnego warunkowania. Wielu pacjentów z agorafobią rzeczywiście opisuje, że ich choroba rozpoczęła się pojedynczym atakiem paniki w miejscu publicznym. Rosnący lęk daje się często wyjaśnić na bazie warunkowanego unikania i wzmocnienia poprzez kolejne nieprzyjemne doświadczenia.

Dodaj komentarz