Teoria dwóch procesów

Teoria dwóch procesów, po raz pierwszy zaprezentowana przez Mowrera (1939), wyjaśnia mechanizm utrzymywania się fobii i innych lęków (zob. Eysenck, 1976). Według tej teorii w rozwoju lęku obserwuje się dwie fazy: pierwsza, wywołana przez klasyczne warunkowanie, wiąże się z przyswajaniem lęku; druga – polega na warunkowaniu sprawczym (w którym nagradzanie lub wzmacnianie jakiegoś zachowania bywa powtarzane). To prowadzi do unikania bodźca wywołującego lęk i w konsekwencji do utrzymywania się i uogólnienia zaburzenia. Na przykład dziecko ugryzione przez psa może odczuwać lęk nie tylko przed psem, który je ugryzł, lecz także przez innymi psami. Jeżeli to dziecko zacznie unikać kontaktów z wszystkimi psami, nie będzie miało możliwości spotkać przyjaznego psa, co mogłoby doprowadzić do wygaśnięcia warunkowanego lęku. Rozwój agorafobii można wytłumaczyć w podobny sposób. Po przeżyciu ataku paniki w miejscu publicznym człowiek może zacząć unikać miejsc podobnych do tych, w których odczuwał lęk. W rezultacie osoba ta może odczuwać lęk antycypacyjny zawsze wtedy, kiedy myśli o wybraniu się do tych miejsc. Jednak unikając ich, odbiera sobie możliwość przebywania tam bez popadania w panikę i dlatego jej objawy się utrzymują.

Dodaj komentarz