Czasy współczesne: mózg czy umysł?

Pomimo nieuniknionego pogorszenia warunków, w jakich żyli ludzie chorzy psychicznie, pod koniec dziewiętnastego wieku powraca zainteresowanie nauką i zasadami somatogenezy, opisanej przez Hipokratesa dwa tysiące lat wcześniej. Jednak psychiatria zaczęła się rozwijać w opozycji do tych poglądów. Szczególne zainteresowanie osób zajmujących się chorobami psychicznymi budziły wówczas prace Kraepelina i Bleulera. W tym czasie melancholia, mania i zapalenie mózgu (phrenitis), opisane po raz pierwszy przez Hipokratesa, zostały uznane za choroby psychiczne, a listę chorób poszerzono między innymi o paranoję, katatonię i hebefrenię. Najbardziej znanym wkładem Kraepelina w psychopatologię okazała się jego propozycja, by choroby psychiczne podzielić na dwa duże zespoły: otępienie wczesne i psychozę maniakal- no-depresyjną. Kraepelin sformułował ten wniosek na podstawie dokonywanych przez długi okres szczegółowych zapisów cech choroby (jej oznak i objawów) przejawianych przez jego pacjentów. Chociaż Bleuler nie zgadzał się z Kraepelinem w kwestii szczegółów, jednak także stosował precyzyjne metody badań, a jego fascynacja naturą i przyczynami objawów psychiatrycznych stała się wyróżnikiem jego pracy. Kraepelin i Bleuler wyznaczyli kierunek, w którym następnie podążyła psychiatria, a ich wkładu w tę dziedzinę nie należy bagatelizować. Kraepelin i Bleuler byli przekonani, że choroby psychiczne mają źródła fizyczne (podejście somatogenne). Jednak inni uważali, że istnieją psychologiczne (psychogenne) uzasadnienia chorób psychic^iych. Te poglądy zostały po raz pierwszy sformułowane przez Platona i po wielu wiekach znowu zaczęły budzić zainteresowanie, w dużej mierze dzięki Mesmerowi (1734-1815), który „wynalazł” formę hipnozy, znaną pod nazwą „mesmeryzmu”. Pod koniec dziewiętnastego wieku bardzo żywo interesowano się rolą mechanizmów psychologicznych w rozwoju choroby. Charcot, wybitny neurolog, wykazał, że objawy charakterystyczne dla uszkodzenia nerwów mogą mieć podłoże psychiczne i że można wpływać na te objawy za pomocą sugestii hipnotycznej. Jego kolega, Breuer, zaczął stosować hipnozę jako metodę leczenia i wkrótce stało się dla niego jasne, że jeśli rozmawiał z pogrążonymi w hipnozie klientami o ich objawach, często łatwiej im było wyjść z choroby. Technika Breuera stała się znana jako katharsis i na jakiś czas zaadaptował ją inny wiedeński neurolog, Freud, który uważał ją za potencjalnie skuteczny sposób badania nieświadomego umysłu.

Dodaj komentarz