Badania adopcyjne

Inna metoda, mająca pomóc w zrozumieniu zależności między czynnikami genetycznymi a schizofrenią, polega na badaniu ludzi, którzy zostali adoptowani. Jeden typ tych badań to obserwacje adoptowanych dzieci osób chorych na schizofrenię. Gdyby nie odgrywały tu roli żadne czynniki genetyczne, to ryzyko zachorowania na schizofrenię byłoby dużo mniejsze u dzieci
oddanych do adopcji niż u tych, które mieszkają w jednym domu z chorymi rodzicami. Heston (1966) i Rosenthal (1971) pokazali, że dzieci oddane do adopcji narażone są na takie samo ryzyko zachorowania, co stanowi znaczące potwierdzenie tezy o genetycznych uwarukowaniach schizofrenii. Przeprowadzono też badania nad dziećmi zdrowych ludzi, które zostały adoptowane przez osoby chore na schizofrenię (np. Wen- der i in., 1974). Moglibyśmy oczekiwać wyższego niż przeciętne ryzyka schizofrenii u tych dzieci, gdyby było ono związane z warunkami środowiska domowego; z drugiej strony, gdyby ważne okazały się czynniki genetyczne, przewidywalibyśmy, że adopcja przez chorych rodziców nie zwiększa ryzyka. Dane Wendera potwierdzają tę drugą hipotezę, wskazując na to, że wychowywanie się blisko osoby chorej na schizofrenię nie zwiększa ryzyka późniejszego zachorowania. Badania bliźniąt Te badania opierają się na fakcie, że bliźnięta monozygotyczne (MZ lub jednojajowe) są genetycznie identyczne, a bliźnięta dyzygotyczne (DZ lub dwujajowe), podobnie jak zwyczajni bracia i siostry, dzielą tylko pięćdziesiąt procent materiału genetycznego. Po pierwsze, powinniśmy powiedzieć, że prawdopodobieństwo zachorowania na schizofrenię nie jest u bliźniąt ani trochę większe niż u innych osób. Jednak, gdyby rozwój schizofrenii zależał od czynników genetycznych, to oczekiwalibyśmy większego współczynnika zgodności czy też podobieństwa dla schizofrenii u bliźniąt MZ niż u bliźniąt DS, jeżeli jedno z bliźniąt już byłoby chore. Gdyby czynniki genetyczne nie odgrywały żadnej roli, to współczynnik zgodności dla schizofrenii nie byłby wyższy dla bliźniąt MZ niż dla rodzeństwa ogólnie. Dostępne dane pokazują, że posiadanie bliźniaka jednojajowego chorego na schizofrenię oznacza najwyższy czynnik ryzyka zachorowania: 48% bliźniaczych braci i sióstr także choruje. Odpowiedni współczynnik dla bliźniąt dwujajowych wynosi 10%, czyli mniej więcej tyle samo, co dla rodzeństwa w ogóle (Gottesman, Shields, 1972). Badania bliźniąt dostarczają przekonujących dowodów na działanie mechanizmów genetycznych, wskazują też na znaczenie innych, niegenetycznych czynników. Gdyby schizofrenia była zaburzeniem warukowanym wyłącznie przez geny, moglibyśmy oczekiwać współczynnika zgodności na poziomie stu procent dla jednojajowych par bliźniąt, w których jedno z rodzeństwa już byłoby chore. Jednak, jak się przekonaliśmy, rzeczywisty współczynnik wynosi mniej niż pięćdziesiąt procent, co wskazuje, że ważne są też inne czynniki, które bądź to zwiększają podatność chorego bliźniaka, bądź też w jakiś sposób chronią zdrowego.

Dodaj komentarz